Stamrecht
Een stamrecht is een fiscale faciliteit in de Loonbelasting die het mogelijk maakt om de belastingheffing over uw gouden handdruk aanzienlijk te verlagen. Wanneer (een deel van) een gouden handdruk wordt omgezet in een stamrecht (= recht op periodieke uitkering) blijft belastingheffing vooralsnog achterwege, mits wordt voldaan aan de voorwaarden van artikel 11 lid 1 onder g van de Wet op de Loonbelasting 1964. De gouden handdruk wordt dan omgezet in een stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij of in een stamrecht bij een bancaire instelling als bedoeld in artikel 11a van de Wet op de Loonbelasting 1964. Het is ook mogelijk om een gouden handdruk onder te brengen in een stamrecht BV. Voor meer informatie over de mogelijkheden met een stamrecht BV verwijzen wij u naar het onderdeel stamrecht BV van onze website.
Een stamrecht moet uiteindelijk worden omgezet in een belastbare periodieke uitkering aan de ex-werknemer. Deze verplichting geldt zowel voor een stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij of bancaire instelling als bij een stamrecht BV. De volgende fiscale voorwaarden zijn altijd van toepassing op een stamrecht:
Het op te nemen deel moet worden omgezet in een periodieke uitkering aan de ex-werknemer. De periodieke uitkeringen moeten voldoen aan een fiscaal vereiste minimale uitkeringsduur. De minimale uitkeringsduur is afhankelijk van de leeftijd van de werknemer op het moment van uitkeren. De periodieke uitkeringen dienen uiterlijk in te gaan in het kalenderjaar waarin de ex-werknemer de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt.
Een stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij mag na het overlijden van de ex- werknemer uitsluitend uitkeren aan een beperkte kring van toegestane begunstigden. Fiscale wetgeving bepaalt dat na het overlijden van de ex-werknemer zijn stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij uitsluitend mag uitkeren aan diens (voormalige) echtgenoot of partner, en bij ontstentenis van deze, aan diens kinderen mits deze de leeftijd van 30 jaar nog niet hebben bereikt op het moment van overlijden van de ex-werknemer. Het uitkeren van een stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij na het overlijden van de ex-werknemer aan personen die geen onderdeel uitmaken van bovengenoemde kring van toegestane begunstigden, is alleen mogelijk indien voorafgaand een afzonderlijke contraverzekering (overlijdensrisicoverzekering) is afgesloten. Zonder contraverzekering is het niet mogelijk om na het overlijden van de ex-werknemer het stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij te laten uitkeren aan personen die geen onderdeel uitmaken van bovengenoemde kring van toegestane begunstigden, waardoor het stamrecht zonder enige uitkering van de levensverzekeringmaatschappij komt te vervallen. Een stamrecht bij een bancaire instelling mag na het overlijden van de ex-werknemer in beginsel alleen uitkeren aan bovengenoemde kring van toegestane begunstigden, maar als er geen nabestaanden zijn binnen de kring van toegestane begunstigden, mag het stamrecht toch uitkeren aan iedere willekeurige erfgenaam buiten de kring van toegestane begunstigden, dit in tegenstelling tot een stamrecht bij een levensverzekeringmaatschappij waarbij dit alleen mogelijk is door afsluiten van een aparte contraverzekering.
Een stamrecht mag niet worden afgekocht, beleend, vervreemd of tot voorwerp van zekerheid dienen. Wanneer het stamrecht niet (meer) voldoet aan alle fiscale voorwaarden kan dit leiden tot een progressieve belastingheffing van maximaal 52% plus een revisierente van maximaal 20%. Beide belastingheffingen worden over de volledige waarde van het stamrecht berekend waardoor de maximale belastingheffing kan oplopen tot 72%.
In het gratis boek "Gouden handdruk bij ontslag" vindt u meer informatie over de fiscale mogelijkheden met een stamrecht. Meer informatie over de inhoud van het boek vindt u hier.
Levensverzekeringmaatschappijen en bancaire instellingen bieden de volgende keuzemogelijkheden bij een stamrecht:
Direct ingaand stamrecht
Een direct ingaand stamrecht wordt hoofdzakelijk gebruikt als aanvulling op werkloosheidsuitkeringen of een lager salaris bij een nieuwe werkgever, en biedt zo (enige) compensatie voor het inkomensverlies. Bij een direct ingaand stamrecht worden de uitkeringsbedragen, uitkeringsduur en begunstigden definitief vastgesteld. Een wijziging achteraf is in tegenstelling tot een uitgestelde en flexibel stamrecht niet meer mogelijk. Een direct ingaand stamrecht wordt voornamelijk gebruikt door werknemers van ± 58 jaar en ouder die hun werkloosheidsuitkeringen willen aanvullen tot aan de pensioendatum. De toekomstige periodieke uitkeringen zijn belastbare inkomsten in het jaar van uitkering. Het belastingtarief voor de periodieke uitkeringen is afhankelijk van de hoogte van de uitkeringen en de overige belastbare inkomsten in het (fiscale) jaar van uitkering. De gemiddelde belastingdruk bij een uitgestelde belastingheffing is meestal lager dan bij direct afrekenen met de fiscus op de ontslagdatum.
Uitgesteld stamrecht
Een uitgesteld stamrecht wordt hoofdzakelijk gebruikt door werknemers die hun gouden handdruk niet (of niet volledig) nodig hebben als inkomensaanvulling, dankzij de aanwezigheid van voldoende vermogen en/of gezinsinkomen, of het uitzicht op een nieuwe baan. Een uitgesteld stamrecht heeft een vooraf overeengekomen einddatum. Een ontslagen werknemer die zijn gouden handdruk (deels of volledig) wenst te gebruiken als aanvulling op zijn pensioen, heeft de mogelijkheid om te kiezen voor een uitgesteld stamrecht met een vooraf overeengekomen einddatum (bijvoorbeeld bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd). De toekomstige periodieke uitkeringen zijn belastbare inkomsten in het jaar van uitkering. Het belastingtarief voor de periodieke uitkeringen is afhankelijk van de hoogte van de uitkeringen en de overige belastbare inkomsten in het (fiscale) jaar van uitkering. De gemiddelde belastingdruk bij een uitgestelde belastingheffing is meestal lager dan bij direct afrekenen met de fiscus op de ontslagdatum.
Flexibel stamrecht
Een flexibel stamrecht wordt hoofdzakelijk gebruikt door werknemers die nog niet precies weten wanneer zij een periodieke uitkering nodig hebben. Een flexibel stamrecht heeft geen vaste begin- en einddatum en de werknemer kan op elk gewenst moment een periodieke uitkering opnemen, mits fiscaal toegestaan. Het bruto bedrag in een flexibel stamrecht kan op elk gewenst moment geheel of gedeeltelijk worden opgenomen en staat dus niet “vast“. Het op te nemen deel wordt omgezet in een periodieke uitkering op basis van een door de werknemer aan te geven uitkeringsduur, mits deze voldoet aan de fiscaal vereiste minimale uitkeringsduur welke afhankelijk is van de leeftijd van de werknemer op het moment van uitkeren. Het gedeelte dat nog niet is opgenomen blijft gewoon beschikbaar en kan eveneens op elk gewenst moment geheel of gedeeltelijk worden opgenomen in de vorm van een periodieke uitkering. Alle toekomstige periodieke uitkeringen worden te zijner tijd tot het belastbaar inkomen gerekend, maar de gemiddelde belastingdruk is bij een uitgestelde belastingheffing meestal lager dan bij direct afrekenen met de fiscus op de ontslagdatum. Een flexibel stamrecht is vooral bedoeld voor werknemers die niet direct over (een deel van) hun gouden handdruk hoeven te beschikken. Ontslagen werknemers die nog geen nieuwe baan hebben maar wel verwachten dat zij binnen afzienbare tijd een nieuwe baan vinden, kiezen meestal voor een flexibel stamrecht en hebben dan de mogelijkheid om hun gouden handdruk pas in de toekomst te laten uitkeren. Als het vinden van een nieuwe baan onverhoopt minder voorspoedig verloopt, kan op elk gewenst moment alsnog (een deel van) de gouden handdruk worden gebruikt voor een periodieke aanvulling op de werkloosheidsuitkering.