Stamrecht BV

Tot 1 januari 2014 was het fiscaal mogelijk om een bruto ontslagvergoeding onbelast onder te brengen in een stamrecht BV. Sinds 1 januari 2014 is het oprichten van een stamrecht BV alleen nog mogelijk als een bestaand stamrecht (stamrechtverzekering of stamrecht banksparen) fiscaal geruisloos wordt ondergebracht in een stamrecht BV. Het oprichten van een stamrecht BV is niet uitsluitend voorbehouden aan ontslagen werknemers die een eigen onderneming willen starten. Een stamrecht BV kan worden opgericht voor het starten van een onderneming maar het is géén fiscaal vereiste. Er wordt nog geen belasting ingehouden als een bestaand stamrecht wordt ondergebracht in een stamrecht BV, mits het stamrecht rechtstreeks wordt ondergebracht in een stamrecht BV nadat deze is opgericht. Tot 1 oktober 2012 moest de oprichter van een stamrecht BV beschikken over minimaal € 18.000,= aan eigen vermogen voor het oprichten van een stamrecht BV. Deze minimum kapitaaleis van € 18.000,= is per 1 oktober 2012 afgeschaft.

Door een recente wijziging in de belastingwetgeving is het wellicht mogelijk om extra belasting te besparen bij het (deels of volledig) laten uitkeren van uw stamrecht. Zie voor meer informatie het onderdeel belasting besparen met uw stamrecht.

De stamrecht BV dient de bruto ontslagvergoeding op een verantwoorde manier te beheren om zo de toekomstige verplichting tot het doen van (periodieke) uitkeringen te kunnen nakomen. De toekomstige (periodieke) uitkeringen van de stamrecht BV worden te zijner tijd wel tot het belastbaar inkomen van de werknemer gerekend. Een stamrecht BV biedt meer flexibiliteit in vergelijking met stamrecht banksparen of een stamrechtverzekering. Wanneer voor het starten van een onderneming een stamrecht BV wordt opgericht, wordt de bruto ontslagvergoeding feitelijk (maar niet formeel) het startkapitaal van de onderneming. De stamrecht BV kan vervolgens worden gebruikt voor het financieren van investeringen. Met een stamrecht BV is het tevens mogelijk om de bruto ontslagvergoeding te gebruiken voor het financieren van privé doeleinden zoals een hypotheek, mits aan alle fiscale vereisten voor een stamrecht wordt voldaan. Zie voor meer informatie het onderdeel fiscale vereisten stamrecht.

In tegenstelling tot een stamrechtverzekering is het bij stamrecht banksparen en een stamrecht BV wel mogelijk om het resterende kapitaal door vererving te laten overgaan naar erfgenamen van de overleden werknemer die niet voldoen aan de fiscaal toegestane kring van begunstigden voor een stamrecht. Voor een stamrechtverzekering is begunstiging aan erfgenamen van de overleden werknemer die niet voldoen aan de fiscaal toegestane kring van begunstigden alleen mogelijk door het afsluiten van een aparte overlijdensrisicoverzekering. Indien de erfgenamen van de overleden werknemer behoren tot de fiscaal toegestane kring van begunstigden, moet het stamrecht uitkeren in de vorm van een periodieke uitkering. Over uitkeringen uit hoofde van een stamrechtverzekering, stamrecht banksparen of stamrecht BV aan erfgenamen binnen de fiscaal toegestane kring van begunstigden is (in tegenstelling tot een aparte overlijdensrisicoverzekering) inkomstenbelasting verschuldigd.

Een in een stamrecht BV ondergebracht stamrecht mag niet worden afgekocht, beleend, vervreemd of tot voorwerp van zekerheid dienen. Deze verboden gelden ook voor stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering. Wanneer het stamrecht niet (meer) voldoet aan alle fiscale voorwaarden kan dit leiden tot een progressieve belastingheffing van maximaal 52% plus een revisierente van maximaal 20%. Beide belastingheffingen worden over de volledige waarde van het stamrecht berekend waardoor de maximale belastingheffing kan oplopen tot 72%.

Stamrechtovereenkomst

Voor een stamrecht BV geldt als fiscaal vereiste dat bij het oprichten van de stamrecht BV een stamrechtovereenkomst moet worden aangegaan met de ex-werknemer. Een stamrechtovereenkomst is een overeenkomst tussen de stamrecht BV en de ex-werknemer. In de stamrechtovereenkomst worden de wederzijdse rechten en plichten tussen de stamrecht BV en de ex-werknemer vastgelegd. De stamrechtovereenkomst tussen de stamrecht BV en de ex-werknemer komt pas tot stand nadat de stamrecht BV definitief is opgericht en niet op het moment dat de stamrecht BV nog een BV in oprichting is. In de stamrechtovereenkomst worden onder andere de volgende zaken opgenomen:

  • Bedrijfsgegevens van de stamrecht BV en persoonsgegevens van de ex-werknemer;
  • Naam van de ex-werkgever die de ontslagvergoeding heeft voldaan;
  • Opsomming van de eenmalige kosten- en winstopslag;
  • De wijze van oprenting van de stamrechtverplichting;
  • De wijze van aanvang en het tussentijds stopzetten van een periodieke uitkering.

Stamrecht BV oprichten

De werkzaamheden bij het oprichten van een stamrecht BV kan men onderverdelen in notariële werkzaamheden en fiscale werkzaamheden. Een beknopte opsomming van de belangrijkste werkzaamheden bij het oprichten van een stamrecht BV zijn:

  • Stamrechtovereenkomst opstellen tussen ex-werknemer en de op te richten stamrecht BV;
  • Goedkeuring belastingdienst en fiscale vrijwaring voor levensverzekeringmaatschappij of bank;
  • Het opstellen van de oprichtingsakte en de statuten van de op te richten stamrecht BV;
  • Het openen van een bankrekening op naam van de op te richten stamrecht BV;
  • De notaris gaat de stamrecht BV oprichten door het passeren van de oprichtingsakte;
  • Na het oprichten van de stamrecht BV wordt deze ingeschreven bij de Kamer van Koophandel;
  • Uitbetaling stamrecht door levensverzekeringmaatschappij of bank na oprichting stamrecht BV.

Voordelen Stamrecht BV

Een stamrecht BV heeft een aantal voordelen ten opzichte van stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering. Deze voordelen hebben vooral betrekking op de flexibiliteit en het fiscaal voordeel bij een stamrecht BV. Een stamrecht BV biedt veel meer flexibiliteit dan stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering. Bij een stamrecht BV dient een periodieke uitkering altijd te voldoen aan een minimale uitkeringsduur die overeenkomst met een (actuariële) 1% sterftekans, maar bij een stamrecht BV is het fiscaal toegestaan om de periodieke uitkeringen tussentijds te wijzigen. Deze flexibiliteit is bij stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering meestal niet mogelijk (of in beperkte mate tegen betaling van kosten en/of boeterente). Bij een stamrecht BV dient het stamrecht in beginsel uit te keren in de vorm van een belastbare periodieke uitkering, maar de ex-werknemer kan ook via een lening of hypotheek met de stamrecht BV over zijn ontslagvergoeding beschikken. Een lening of hypotheek aangaan met de stamrecht BV is fiscaal toegestaan, mits dit plaatsvindt op basis van zakelijke voorwaarden en tegen een marktconforme rentevergoeding. Bij stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering kan de ex-werknemer uitsluitend in de vorm van een belastbare uitkering over zijn ontslagvergoeding beschikken en niet zoals bij een stamrecht BV via een lening of een hypotheek. Daarnaast biedt een stamrecht BV veel meer keuzevrijheid in beleggingsmogelijkheden van de in de stamrecht BV onder te brengen ontslagvergoeding. Vooral voor ex-werknemers die na hun ontslag als zelfstandig ondernemer verder willen gaan of die wellicht in de (nabije) toekomst als zelfstandig ondernemer verder willen gaan, biedt een stamrecht BV veel meer flexibiliteit en vrijheid bij het investeren van de ontslagvergoeding in de eigen onderneming.

Fiscaal voordeel stamrecht BV

Een stamrecht BV kan in bepaalde gevallen ook een fiscaal voordeel opleveren ten opzichte van het stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering. Zowel bij een stamrecht BV als bij stamrecht banksparen en een stamrechtverzekering dient de stamrechtverplichting in beginsel uit te keren in de vorm van een periodieke uitkering.

Wanneer een stamrecht BV na aftrek van alle kosten en fiscale voorzieningen (zoals het oprenten van de stamrechtverplichting) winst maakt, moet hierover vennootschapsbelasting worden betaald. In 2015 bedraagt het tarief voor de vennootschapsbelasting 20% over de eerste € 200.000 winst en 25% over alle winst daarboven. Over de toekomstige dividenduitkeringen ten laste van de winstreserve moet de werknemer dividendbelasting en inkomstenbelasting box 2 betalen. Een stamrecht BV die over voldoende winstreserve beschikt heeft de mogelijkheid om dividend ten laste van de winstreserve uit te keren, mits de stamrecht BV over voldoende middelen beschikt om (na de dividenduitkering ) aan alle toekomstige financiële verplichtingen te kunnen blijven voldoen. De totale belastingdruk over de winst van de stamrecht BV (vennootschapsbelasting plus inkomstenbelasting box 2) zal dan meestal lager zijn dan de totale belastingdruk over uitkeringen uit het stamrecht (inkomstenbelasting box 1 plus eventuele bijdrage Zorgverzekeringswet).

Werknemers die via hun stamrecht BV een periodieke uitkering willen ontvangen en tevens beschikken over voldoende winstreserve in hun stamrecht BV, kunnen ook kiezen voor een dividenduitkering in plaats van een periodieke uitkering als dit fiscaal voordeliger is en de stamrecht BV over voldoende middelen beschikt om aan alle toekomstige financiële verplichtingen te kunnen blijven voldoen. De fiscale keuze tussen een periodieke uitkering en/of dividenduitkering wordt onder andere bepaald door de hoogte van het belastbaar inkomen van de werknemer in het fiscale (kalender)jaar van uitkering.

Stamrecht BV en hypotheek

Een stamrecht BV kan een hypotheek verstrekken aan de eigenaar van de stamrecht BV (maar ook aan andere personen), mits dit plaatsvindt op basis van zakelijke hypotheekvoorwaarden zoals onder andere een marktconforme rentevergoeding en het verkrijgen van voldoende zekerheid. De stamrecht BV kan een nieuwe hypotheek verstrekken, maar het is ook mogelijk om een bestaande hypotheek (deels) af te lossen waardoor de stamrecht BV de bestaande hypotheek (deels) overneemt. Voor de hypotheekrente die aan de stamrecht BV wordt betaald gelden dezelfde fiscale spelregels als voor de hypotheekrente die aan een reguliere hypotheekverstrekker wordt betaald. Dit betekent dat de hypotheekrente die aan de stamrecht BV wordt betaald op dezelfde wijze fiscaal aftrekbaar is voor de inkomstenbelasting als de hypotheekrente die aan een reguliere hypotheekverstrekker wordt betaald.

Bij een hypotheek met de stamrecht BV is het rentevoordeel voor de eigenaar van de stamrecht BV en niet voor de bank. Indien bijvoorbeeld de stamrecht BV gemiddeld 2% per jaar rente ontvangt op een spaarrekening, terwijl de hypotheekrente bij deze bank 5% per jaar bedraagt, dan verdient de bank 3% (namelijk 5% minus 2%). Het rentevoordeel is dan voor de bank. Als de stamrecht BV een hypotheek verstrekt tegen een hypotheekrente van 5% per jaar aan de eigenaar van de stamrecht BV, dan ontvangt de stamrecht BV een rentevergoeding van 5% per jaar (hypotheekrente) in plaats van 2% per jaar (spaarrente). Het rentevoordeel is dan voor de eigenaar van de stamrecht BV. Tegenover het ontvangen van een hogere rentevergoeding voor een hypotheek met de stamrecht BV, staat een hoger financieel risico voor de stamrecht BV. Als een stamrecht BV het geld op een spaarrekening zet, zijn de financiële risico’s veel kleiner dan wanneer een stamrecht BV een hypotheek verstrekt.

Op een hypotheek met de stamrecht BV dienen altijd marktconforme hypotheekvoorwaarden van toepassing te zijn. Indien dit niet het geval is kan de hypotheek met de stamrecht BV door de belastingdienst als "onzakelijk" worden aangemerkt, waardoor de stamrecht BV niet (meer) voldoet aan de fiscale vereisten. Als een stamrecht BV het beschikbare kapitaal vrijwel volledig heeft uitgeleend door het verstrekken van een hypotheek, bestaat het risico dat de stamrecht BV niet in staat is om de periodieke uitkeringen te verstrekken aan de ex-werknemer bij het bereiken van de AOW-leeftijd (voorheen de 65-jarige leeftijd). Oftewel de stamrecht BV heeft door het verstrekken van een hypotheek vrijwel al haar middelen uitgeleend en heeft daarom onvoldoende kapitaal om de periodieke uitkeringen tijdig te laten ingaan, waardoor niet kan worden voldaan aan de fiscale vereisten die gelden voor een stamrecht BV.

Wanneer een stamrecht BV niet (meer) voldoet aan alle fiscale vereisten kan dit leiden tot een progressieve belastingheffing van maximaal 52% plus een revisierente van maximaal 20%. Beide belastingheffingen worden over de volledige waarde van de stamrechtverplichting van de stamrecht BV berekend waardoor de maximale belastingheffing kan oplopen tot 72%.

Kortom, een hypotheek via een stamrecht BV kan financieel voordelig zijn, maar er kunnen naast financiële risico’s ook fiscale risico’s ontstaan indien een stamrecht BV als gevolg van een verstrekte hypotheek niet meer kan voldoen aan de fiscale vereisten die gelden voor een stamrecht BV.

Stamrecht BV en lening

Een stamrecht BV kan een lening verstrekken aan de ex-werknemer mits dit plaatsvindt op basis van zakelijke voorwaarden en tegen een marktconforme rentevergoeding. Deze constructie maakt het mogelijk om een bruto ontslagvergoeding te gebruiken voor het financieren van zowel zakelijke als privé uitgaven. Bij zakelijke investeringen kan het gaan om financiering van een bestaande of een nieuwe onderneming door de stamrecht BV. Bij privé investeringen kan het gaan om investeringen in onroerend goed of beleggingen in aandelen, obligaties of beleggingsfondsen. Het in privé beleggen met geleend geld van de stamrecht BV is feitelijk een risicovolle vorm van aandelenlease met de stamrecht BV. Eventuele beleggingsverliezen zijn voor de stamrecht BV niet fiscaal aftrekbaar, maar het netto vermogen (bruto vermogen minus lening) wordt fiscaal belast via box 3 in de inkomstenbelasting. Beleggingsverliezen uit rechtstreekse beleggingen door de stamrecht BV zijn fiscaal aftrekbaar voor de vennootschapsbelasting, maar beleggingswinsten zijn fiscaal belastbaar voor de vennootschapsbelasting. Over de fiscale winst na heffing vennootschapsbelasting wordt nogmaals belasting geheven op grond van box 2 in de inkomstenbelasting (belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang).

Bel mij voor vrijblijvend advies